See this text in
Οι
Κεγχρεές βρίσκονται στο βορειοανατολικό
άκρο της Πελοποννήσου, νοτιοανατολικά της
Κορίνθου, στον όρμο των Κεγχρεών, στο Σαρωνικό
Κόλπο.
Σύμφωνα με τον Παυσανία, τα παιδιά του Ποσειδώνα και της Πειρήνης, της κόρης του Αχελώου (ή του Οίβαλου), ο Λέχης και ο Κεγχίας, έδωσαν τα ονόματά τους στα δύο λιμάνια της Κορίνθου, το Λέχαιο και τις Κεγχρεές. Στην Εποχή του Χαλκού, εμφανίζονται μικροί οικισμοί στην γύρω περιοχή, από την Ισθμία και τις Κεγχρεές ως την Κόρινθο, οι οποίες όμως δεν έχουν ανασκαφεί συστηματικά. Οι Κεγχρεές μοιράζονται την ιστορία της Κορίνθου. Το κυρίως λιμάνι των Κεγχρεών δεν έχει ερευνηθεί αρχαιολογικά, εξαιτίας της προσάμμωσής του. Μετά το 44/3 π.Χ. το προαναφερθέν φυσικό λιμάνι εξακολουθούσε να λειτουργεί, παράλληλα όμως, στα βόρειά του, ένα νέο λιμάνι εξελίχθηκε, η χρήση του οποίου εντοπίζεται χρονικά μετά την Ελληνιστική εποχή. Το δεύτερο αυτό λιμάνι έχει ανασκαφεί και ερευνηθεί συστηματικά.
Οι αρχαίες μαρτυρίες που αναφέρονται στο λιμάνι των Κεγχρεών είναι περιορισμένες. Ο Στράβωνας (Γεωγραφικά VI. 20 [378], 22 [380]) αναφέρεται στην αυξημένη εμπορική κίνηση και τον πλούτο του λιμανιού, ενώ ο Παυσανίας (ΙΙ. 2, 3) αναφέρεται στους ναούς και τα αγάλματα που συναντά κανείς στον δρόμο προς τις Κεγχρεές, καθώς και στην καταγωγή της ονομασίας της πόλης. Το λιμάνι των Κεγχρεών επίσης αναφέρει ο Απουλήιος (Μεταμόρφωση Χ. 35 [205, 750]).
Το ανατολικό λιμάνι της Κορίνθου ερεύνησαν και ανάσκαψαν τα πανεπιστήμια του Chicago και της Indiana υπό την επίβλεψη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, από το 1963 ως το 1966 και το 1968.
Το
λιμάνι προσέφερε προστασία από τους βορειοδυτικούς
ανέμους που επικρατούν στην θαλάσσια περιοχή.
Δύο σημεία του εδάφους, στα βορειοανατολικά
και νοτιοδυτικά, επεκτάθηκαν με τεχνητά μέσα,
για να σχηματίσουν τους δύο λιμενοβραχίονες,
αφήνοντας κενό 150μ. το οποίο αποτελούσε την
είσοδο του λιμανιού. Το εσωτερικό του λιμανιού
είχε επιφάνεια 3.000-4.000 τ.μ. περίπου.
Οι δύο λιμενοβραχίονες είναι σχεδόν κάθετοι στην παραλία, μήκους περίπου 100μ ο καθένας και με κατεύθυνση από τον Βορρά προς τον Νότο. Υπάρχουν ενδείξεις που υποστηρίζουν ότι τμήμα του βόρειου μόλου αποτελείται από σωρό χαλικιών χτισμένο στη νοτιοδυτική άκρη φυσικού στρώματος βράχου.
Η νότια προκυμαία είναι μια επικλινής πλατφόρμα μεγάλου μήκους, της οποίας η βάση είναι πλατύτερη από το άκρο και αποτελεί προέκταση στο εσωτερικό του νότιου λιμενοβραχίονα.
Στη βάση του βόρειου μόλου υπάρχει τετράγωνο οικοδόμημα, βάσεως περίπου 6.5μ x 7.5μ και ύψους 3.5μ. Βρίσκεται ακριβώς πάνω στη σύγχρονη παραλία και είναι χτισμένο στη θέση προγενέστερων τειχών. Η κατασκευή του είναι ύστερη Ρωμαϊκή και, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελεί τα θεμέλια φάρου ή παρατηρητηρίου.
Δυτικά του νότιου κυματοθραύστη εκτείνονται τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα κτισμάτων που πιθανώς αποτελούσαν Ρωμαϊκές αποθήκες.
Νοτιανατολικά των αποθηκών βρίσκεται σειρά έξι μεγάλων τετράγωνων λεκανών, που συνδέονται, μεταξύ τους αλλά και με τη θάλασσα, με κανάλια. Οι κατασκευές αυτές ερμηνεύονται ως ενυδρεία
Το λιμάνι των Κεγχρεών λειτουργούσε κυρίως ως εμπορικό λιμάνι.
Υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις απόλυτης χρονολόγησης. Εξέταση της αρχιτεκτονικής διαφόρων κτισμάτων, αλλά και της κεραμικής, φαίνεται να υποδεικνύει πως ο βόρειος και ο νότιος λιμενοβραχίονας είναι σύγχρονα κτίσματα, Ρωμαϊκής περιόδου.
Η ιστορία των Κεγχρεών, όπως τη γνωρίζουμε μέσα από τις αρχαίες γραπτές πηγές, είναι περιορισμένη, καθώς υπάρχουν μόνο σποραδικές αναφορές στην πόλη και αυτές στην ιδιότητά της ως λιμάνι της Κορίνθου.
ΘεοδοÏλου Θ. / Theodoulou, Th.
Adamsheck S., 1978
Kenchreai: Eastern port of Corinth, Results of Investigations by the University of Chicago and Indiana University for the American School of Classical Studies at Athens, IV. The Pottery, Leiden
Apuleius
Metamorphoses (X. 35 [205] [750]), translation E.J. Kenney, Penguin Classics, Harmondsworth
Cummer W.W., 1971
‘A Roman Tomb at Corinthian Kenchreai’, Hesperia 40
Holfelder R., 1978
Kenchreai: Eastern port of Corinth, Results of Investigations by the University of Chicago and Indiana University for the American School of Classical Studies at Athens, III. The Coins, Leiden
Holfelder R., 1973
‘A 6th Century Hoard from Kenchreai’, Hesperia 42
Holfelder R., 970
‘A Small Deposit of Bronze Coins from Kenchreai’, Hesperia 39
Ibrahim L., R. Scranton & R. Brill, 1978
Kenchreai: Eastern port of Corinth, Results of Investigations by the University of Chicago and Indiana University for the American School of Classical Studies at Athens, II. The Panels of Opus Sectile in Glass, Leiden
Scranton R.L., 1966
‘Discoveries at Kenchreai’, Chicago Today 3,2
Scranton R.L., J.W. Shaw & L. Ibrahim, 1978
Kenchreai: Eastern port of Corinth, Results of Investigations by the University of Chicago and Indiana University for the American School of Classical Studies at Athens, I. Topography and Architecture, Leiden
Scranton R.L. & E.S. Ramage, 1967
‘Investigations at Kenchreai, 1963’, Hesperia 36
Scranton R.L. & E.S. Ramage, 1964
‘Investigations at Kenchreai’, Hesperia 33
Shaw J.W., 1970
‘Shallow-water excavation at Kenchreai II’, American Journal of Archaeology 74
Shaw J.W., 1967
‘A double-sheathed pulley block from Kencreai’, Hesperia 36
Παυσανίας,
Ελλάδος Περιήγησις, (ΙΙ. 2, 3) μετάφραση Ν. Παπαχατζή, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα
Στράβων,
Γεωγραφικά, VIII.6. 20[378], 22[380]) μετάφραση Π. Θεωχαρίδης, Κάκτος, Ο. Χατζόπουλος 1994